Kadın İle İlgili 13 Kelimenin Anlamı Ve Kökeni

Kadın ile ilgili 13 kelimenin anlamı ve kökeni nedir araştırdık. Annelerimiz, ablalarımız, teyzelerimiz, halalarımız… Kısacası tüm kadınlar. Tarih boyunca birçok anlam ve önem taşıdılar. Kadına kimi zaman güzellikler, kimi zaman ise çirkin manalar yüklendi. Bu yazımızda sizler için tarihimiz boyunca kadına verilen isimleri kadınla ilgili kelimelerin anlamlarını ve kökenlerini topladık.

HABERİ DİNLEMEK İÇİN DOKUNUN.
e05cd71c9cc2-kadin-jpg
Kadın İle İlgili 13 Kelimenin Anlamı Ve Kökeni
Giriş28.11.2019 18:15

1. Hatun

 

“Katun” şeklinde kullanılır. Bu kelime zamanla “hatun” kelimesine evrilerek Türkçe’mize girmiştir. Bu kelimenin Soğdça “xwat’yn”den alıntı olduğu düşünülmekte. Orta Asya’da Soğdların kullandıkları Hint-Avrupa dil ailesine bağlı, İran kökenli antik bir dildir Soğdça. Kelime aslında “han eşi” manasına gelmektedir. Osmanlıca’da “xatun”, “yüksek sınıf kadını, hanım” anlamında kullanılmıştır.

 

2. Kadın

                                                                                  

Bu kelime de Soğdça’dan gelir ve aslında “katın” şeklinde kullanılır. Orjinali “xwaten” kelimesidir. Katın, “hanımefendi”, “kraliçe”, “hanım” anlamlarına gelmektedir.

 

3. Hanım

 

Han, eski Türk-Moğol topluluklarında hükümdarlara verilen isim. “Ulu insan”, “lider” anlamlarına geliyor. Hanım ise, eski Türk toplumlarında kadın yönetici, kraliçe. “Kanım” şeklinde de söyleniyor.

 

4. Hanımefendi

 

Hanım kelimesini az önce öğrendik. Sonrasındaki “efendi” kelimesi ise, şaşıracaksınız ama, Yunancadan Türkçe, Arapça, Farsça’ya geçmiş. Yunanca, “avthéntis” (otantik) kökünden türetilmiş. “Bey”, “üstad”, “hazret” anlamlarına geliyor.

 

5. Begüm

 

Begüm kelimesi “beg/beğ”(bey)’den “begüm” sözcüğünden türetilmiş. Begüm, “bey”in dişil halidir.

 

6. Banu

 

“Banu”, “hanımefendi”, “büyük kadın”, “soylu kadın” anlamlarına gelmekte. Farsça kökenli olan bu kelime “bānūg” sözcüğünden evrilmiştir.

 

7. Avrat

 

Arapça kökenli olan bu kelime eskilerden beri dilimizde kullanılmakta. Eskiden “Kadın” kelimesinin tam yerini alan bir kelimeyken günümüzde olumsuz bir anlama evrildi ve argoda yerini aldı.

 

8. Dişi

 

Orijinali “tişi” olan kelime dilimize Uygurca’dan geçmiştir. Hayvan ve insan türlerini içine alan geniş bir anlamda kullanılıyor.

 

9. Uragut

 

“Uragut” kelimesi, 11. yüzyıldan itibaren tarihi metinlerde görülmeye başlanır ve Eski Anadolu’da dişiyle aynı anlamı karşılar. Kelimenin kökeni hakkında bir bilgi yok fakat “ur”, “ura” şişmek, şiş, yani hamile anlamına gelirken, “urug”; Sarı Uygurlarda “soy, tohum” anlamına geliyor.

 

10. Kız

 

“Kız” kelimesi evlenmemiş, bekâr hatta bakire kadınları ifade etmek için kullanılıyor. Kelimeye sık olarak Eski Anadolu ve Osmanlı Türkçesi metinlerinde rastlanıyor. “Gıs”, “gız”, “kıs”, “kız” olarak birçok kez geçmekte. Her ne kadar bakirelik ile ilişkilendirilse de bu kelime esasen, kadının çocukluk ve ergenlik dönemini tanımlamaya devam ediyor.

 

11. Dilber

 

Kelimenin kökeni Farsça’dır. Orjinali “dilbar” olan kelime “alımlı, güzel kadın”, “gönül çelen kadın” demek.

 

12. Ahu

 

Farsça’da “ceylan” anlamına gelen kelime, “güzel, ince, zarif kadın” anlamında kullanılıyor. Orta Farsçada (Pehlevice veya Partça) aynı anlama gelen “āhūk” sözcüğünden evrilmiş.

 

13. Bayan

 

Orhun yazıtlarında “bay” kelimesi “zengin kişi, soylu” anlamında kullanılırken, “bayan” kelimesi ile ilgili tarihi kayıtlarda bir kaynak bulunmamakta. Günümüzde bayan kelimesi kadın kelimesinden daha kibar bulunduğu için toplum tarafından kullanılmakta. Ayrıca kelimenin kökenine indiğimizde “baymak” kelimesi sıkılmak, bunalmak anlamlarında kullanılırken, “Bayan” kelimesi ise bu durumlardan sorumlu olan kişiye ithafen söylenmekte. O yüzden bayan olmak yerine kadın olmayı tüm hanımlar, hatunlar, hanımefendiler, dilberler, begümler ve Banular tercih etmekte. Kadın kelimesi kötü anlamlara yorumlandığından bayan kelimesi tercih edilmekte ve kadınlar buna izin vermemektedirler.

İçeriği Oylayabilirsiniz
Yorum yazarak Kocaeligo Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeligo hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.