Hereke Halı ve İpekli Dokuma Fabrikası

1843 yılında kurulan Hereke Fabrikası, 1845’de yeni yapılmakta olan sarayların döşemelik ve perdelik ihtiyacını karşılamak üzere Hereke Fabrika-i Hümâyûnu adıyla üretime geçmiştir.

HABERİ DİNLEMEK İÇİN DOKUNUN.
f78142713097-unnamed-27-jpg
Hereke Halı ve İpekli Dokuma Fabrikası
Giriş20.11.2019 15:55

Hereke Fabrikası 1843 yılında kurulmuştur.O dönemde yeni yapılan sarayların döşemelik ve perdelik ihtiyaçlarını karşılamak üzere 1845 yılında Hereke fabrikası-i Humayunu adıyla üretime başlamıştır.

Fransa'dan jakarlı tezgâhlar ve tasarımcıları getirilerek Osmanlı Devleti'nin ipek dokuma alanında o tarihe kadar kurduğu en kapsamlı fabrika olan Hereke fabrikasının üretimine başlandı. Geleneksel Osmanlı halı üretiminde bir dönüm noktası sayılabilecek 1891 yılında Hereke fabrikası, kuruluşundan yaklaşık yarım asır sonra yüz yeni dokuma tezgahıyla halı üretimine başlamıştır.

Sultan II. Abdülhamid (1876-1909) himayesinde Sivas, Ladik ve Manisa'dan getirtilen ustalar ile üretime başlanmıştır. Ustalar önce saray tarafından verilen desenlerin dokunmuş örnekleri olmuş ve bu desenler daha sonra geliştirilmiş ve orijinal Hereke Halıları şekillenmiştir.Ve tüm ünü dünyaya yayılmış kendine has bir stil oluşturmuştur.

Saraylar için ipek döşemelik ve perdelik üretimi ile başlamıştır.Daha sonra Hereke fabrikasına halı dokuma üniteleri eklenmiş ve dünyaca ünlü hereke halısının temelleri böylece atılmış olmuştur. O dönemde Dolmabahçe Sarayı'nda Hereke Dokuma Evi olarak bilinen ve fabrikaya bağlı olarak çalışan bir dokuma atölyesi olduğu biliniyor.

Hereke fabrikasının en seçkin ürünleri, Osmanlı sanayisinin vitrini olan saray, köşk ve kasırgaların dekorasyonunda kullanılmış, yabancı hanedan mensuplarına verilen hediyelerle de Avrupa saraylarında yerini almıştır. Osmanlı dokuma endüstrisinin en önemli kurumu olarak faaliyet gösteren ve ürünleriyle imparatorluk hayatının son dönemini belirleyen Hereke fabrikası, kuruluşundan kısa süre sonra Avrupa'da prestijli bir marka haline geldi.

1855 Paris Uluslararası Sergisi, 1862 Londra II. Uluslararası Sergide ipek dokuma madalyası ve 1892 Viyana, 1894 Lyon, 1910 Brüksel ve 1911 Torino sergilerinde büyük bir ödül aldı.

Sultan V Mehmed Reşad'ın saltanatının son zamanlarında (1909-1918), Hereke fabrikasıda zaman içerisinde yün dokuma fabrikasına dönüşmüştür.Çuha, Şayak ve İplik Departmanının tezgah sayısı yirmiden 52'ye çıkarıldı ve üretim yapıldı. Yüksek kapasitede üretim başladı.

Cumhuriyet döneminde Sümerbank çatısı altında faaliyetlerine devam eden Hereke İpek Dokuma ve Halı Fabrikası, 1995 yılında Milli Saraylar'a bağlanmıştır. Üretimine devam eden fabrikada milli saray araştırmacıları ile yapılan çalışmalar neticesinde Müze-fabrika olarak özgün hereke kumaş desenleri tespit edilerek kaybolan desenlerin yeniden üretilmesi sağlanmakta ve bu sayede ulusal saraylarda özgün desenli kumaşların kullanılması mümkün olmaktadır.

Fabrikanın yanında bulunan ahşap bir köşk, Alman İmparatoru II tarafından yaptırılmıştır. Wilhelm'in ziyareti için hazırlanmış prefabrik bir yapıdır. Denize ve karaya açılan salonları  ile bu yapı müze-köşk olarak günümüzde ziyaretçilerini ağırlamaktadır.

İçeriği Oylayabilirsiniz
Yorum yazarak Kocaeligo Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeligo hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.